Aktualności Kancelarii & Patent News

Cechy postaci produktu wynikające wyłącznie z jego funkcji technicznej (wzory wspólnotowe)

Analizując dotychczasowe orzecznictwo w zakresie wzorów przemysłowych próżno było szukać jednolitej interpretacji kwestii, która przesądza o tym, że dana cecha wzoru wynika wyłącznie z jego funkcji. O rozwiązanie owej kwestii interpretacyjnej pokusił się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-395/16 (wyrok z dnia 8 marca 2018 roku).

Sprawa dotyczyła sporu między spółką Doceram GmbH a spółką CeramTec GmbH w przedmiocie naruszenia praw do wzorów wspólnotowych obejmujących kołki centrujące. Spółka Doceram GmbH zajmuje się produkcją elementów z ceramiki technicznej, tj. spawalniczych kołków centrujących dla przemysłu motoryzacyjnego, maszyn włókienniczych i przemysłu maszynowego. Ponadto, spółka jest uprawnionym z licznych wzorów wspólnotowych zarejestrowanych dla kołków centrujących o trzech różnych kształtach geometrycznych (każdy z nich występuje w sześciu różnych rodzajach). Z kolei spółka CeramTec GmbH w ramach swojej działalności produkuje i wprowadza do obrotu kołki centrujące tożsame z tymi, które są chronione prawami ochronny na rzecz spółki Doceram GmbH.

Z uwagi na powyższy stan faktyczny, Doceram GmbH wniosła do sądu okręgowego w Düsseldorfie przeciwko CeramTec GmbH powództwo o zaprzestanie szkodliwych praktyk. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła powództwo wzajemne o unieważnienie praw do spornych wzorów z uwagi na fakt, że cechy postaci rozpatrywanych produktów wynikają wyłącznie z ich funkcji technicznej.

Sąd po rozpoznaniu sprawy w I instancji oddalił powództwo spółki Doceram GmbH i unieważnił prawa do spornych praw ochronnych z uwagi na to, że te są wyłączone z ochrony w myśl art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002.

Powódka nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem wniosła do wyższego sądu krajowego w Düsseldorfie apelację.

Sąd II instancji rozpoznając sprawę wskazał, iż sporne wzory wykazują cechy nowości i indywidualnego charakteru, a ponadto, że istnieją alternatywne wzory rozpatrywanych kołków centrujących, nie podlegające ochronie na mocy prawa wzorów wspólnotowych. Zdaniem sądu, w takim stanie rzeczy należy stwierdzić czy istnienie takich alternatywnych wzorów pozwala stwierdzić, że rozpatrywane cechy wspomnianych produktów nie są objęte art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002, czy też należy rozpatrzyć także, czy funkcja techniczna jest jedynym czynnikiem decydującym o tych cechach.

Z uwagi na duże rozbieżności zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie, wyższy sąd krajowy w Düsseldorfie postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości UE z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:

  1. Czy cechy postaci produktu wynikają wyłącznie z jego funkcji technicznej w rozumieniu art. 8 ust. 1 rozporządzenia [nr 6/2002], co powoduje wyłączenie spod ochrony, także wtedy, gdy dany kształt nie ma żadnego znaczenia dla projektu produktu, a jedynym czynnikiem decydującym o projekcie jest (techniczna) funkcjonalność?
  2. W wypadku udzielenia przez Trybunał odpowiedzi twierdzącej na pytanie pierwsze: [z] jakiego punktu widzenia należy oceniać, czy poszczególne cechy postaci produktu zostały wybrane tylko ze względu na funkcjonalność[?] Czy w tym celu należy przyjąć optykę »obiektywnego obserwatora«, a jeżeli tak, to jak należy go zdefiniować?

Trybunał,  rozstrzygając w/w kwestie wskazał, iż art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002 ma na celu zapobieganie, by wstrzymywano innowacje technologiczne poprzez przyznawanie ochrony wzoru cechom wynikającym wyłącznie z ich funkcji technicznej. Ponadto, powyższy przepis wyłącza ochronę na mocy prawa wzorów wspólnotowych w odniesieniu do cech postaci produktu, gdy względy innego rodzaju niż konieczność spełniania przez wspomniany produkt jego funkcji technicznej, w szczególności względy związane z aspektem wizualnym, nie odgrywały żadnej roli w ramach wyboru wspomnianych cech, i to nawet jeśli istnieją inne wzory umożliwiające spełnienie tej samej funkcji.

W konsekwencji na pytanie pierwsze Trybunał Sprawiedliwości UE udzielił następującej odpowiedzi: art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, że aby ocenić, czy cechy postaci produktu wynikają wyłącznie z jego funkcji technicznej, należy ustalić, czy ta funkcja jest jedynym czynnikiem określającym te cechy, a istnienie alternatywnych wzorów nie jest rozstrzygające w tym względzie.

Odnosząc się zaś do drugiego pytania, Trybunał wskazał, że art. 8 ust. 1 rozporządzenia nr 6/2002 należy interpretować w ten sposób, że aby określić, czy dane cechy postaci produktu wynikają wyłącznie z jego funkcji technicznej w rozumieniu tego przepisu, sąd krajowy powinien uwzględnić wszystkie istotne obiektywne okoliczności każdego rozpatrywanego wypadku. W tym względzie nie należy opierać się na sposobie postrzegania przez „obiektywnego obserwatora”.

Mając na uwadze powyższe rozstrzygnięcie, stwierdzić należy, że Trybunał Sprawiedliwości UE, odwołując się do celów rozporządzenia, wskazał, że istotnym jest badanie czynnika decydującego o danej cesze. Podkreślił przy tym, iż samo istnienie kształtów alternatywnych nie jest wystarczające, aby uprawnionemu podmiotowi przyznawać monopol wynikający z prawa ochronnego.

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.