Aktualności Kancelarii & Patent News

Uwarunkowanie względami funkcjonalnymi dla celów określenia zakresu swobody twórczej

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia 21 grudnia 2004 roku zarejestrował na rzecz M. Sp. z o.o. wzór przemysłowy pt. "Listwa przypodłogowa", z pierwszeństwem od dnia 7 czerwca 2004 roku. Przedmiot wzoru odnosił się do "nowej postaci listwy przypodłogowej, zmierzającej do celów estetycznych przejawiających się w jej kształcie, jak również w układzie zasadniczych linii obrysu poszczególnych jej elementów, mającej zastosowanie w budownictwie".

Od powyższej decyzji w dniu 10 sierpnia 2005 roku sprzeciw wniósł C.N. prowadzący Przedsiębiorstwo Produkcyjne C. Główny zarzut dotyczył faktu, iż w dniu zgłoszenia nie zostały zachowane ustawowe warunki do uzyskania prawa z rejestracji, tj. cecha nowości i cech indywidualnego charakteru. Zdaniem sprzeciwiającego się, sporny wzór mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo produkcją i wzornictwem listew przypodłogowych co najmniej rok przed datą jego zgłoszenia. Dodatkowo, sporny wzór był także przedmiotem zgłoszenia sprzeciwiającego się, które miało miejsce dnia 8 marca 2002 roku, a które skutkowało przyznaniem prawa z rejestracji. Zdaniem C.N. przeciwstawne wzory różnią się jedynie nieistotnymi szczegółami. Jako załącznik, do sprzeciwu załączono opinię prywatną, z której wynika, że przeciwstawne wzory są podobne i nie wywołują odmiennego wrażenia na zorientowanym użytkowniku.

Uprawniony nie uznał sprzeciwu i wskazał, że oba wzory wywołują odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, na którą okoliczność zostały przedstawione opinie prywatne.

C.N. odnosząc się do stanowiska uprawnionego do akt załączył także opinię uzupełniającą, która miała potwierdzić jego stanowisko.

Urząd Patentowy RP w lutym 2007 roku unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Listwa przypodłogowa". W uzasadnieniu wskazano, iż pojęcie "postaci wytworów" jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom, wobec czego przedmiotem ochrony wzoru nie mogą być części "niedostępne dla oka". Z uwagi na fakt, że powierzchnie zewnętrzne porównywanych listew różnią się nieznacznie stwierdzić należało, że sporny wzór nie posiada indywidualnego charakteru, gdyż ogólne wrażenie jakie wywołuje jest identyczne z przeciwstawnym wzorem.

Uprawniony nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, prawa procesowego oraz naruszenie art. 7 i art. 32 Konstytucji RP. Wobec stwierdzonych naruszeń, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności. Jednym z głównych argumentów było zignorowanie przez Urząd Patentowy RP obligatoryjnego odniesienia oceny indywidualnego charakteru do zakresu swobody twórczej, co w niniejszej sprawie ma duże znaczenie.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP podtrzymał swoje stanowisko i argumentacje zawarte w decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę, w części nie podzielił stanowiska skarżącego, jednak odniósł się szeroko do zakresu swobody twórczej, która w niniejszej sprawie stanowi niejako klucz do rozwiązania problemu. WSA wskazał, że gdy wygląd produktu jest ściśle związany z jego cechami użytkowymi zakres swobody twórczej jest mały. Tam zaś, gdzie są małe możliwości dokonania zmian, relatywnie małe różnice będą wymagane w celu ustalenia indywidualnego charakteru wzoru (J. Kępiński "Definicja wzoru przemysłowego oraz warunki jego ochrony" w PUG 2007, Nr 9, s. 29).

Zdaniem sądu właśnie taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Uwarunkowanie względami funkcjonalnymi dla celów określenia zakresu swobody twórczej występuje w dziedzinie listew przypodłogowych. Ściśle użytkowy charakter tego drobnego detalu wykończeniowego oraz fakt, że jego dyskretny wygląd jest zaletą, sprawiają, że zakres swobody twórczej przy jego projektowaniu jest bardzo mały, zatem "ogólne wrażenie" musi być odnoszone do drobnych różnic. Z natury rzeczy, duże różnice między listwami przypodłogowymi występować nie mogą. Zatem przy rozważaniu "ogólnego wrażenia", jakie wywołują listwy przypodłogowe na zorientowanym użytkowniku, należy brać pod uwagę nawet drobne różnice i rozważać czy wpływają one na "ogólne wrażenie". Tym samym, organ rozpoznający niniejszą sprawę oceniając indywidualny charakter produktu nie rozważał w ogóle zakresu swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru listew, a kolejno nie ustalił, jaki zakres swobody twórczej istniał przy opracowywaniu tego wzoru. Dodatkowo, przyjęte przez Urząd Patentowy rozumienie pojęcia "zorientowanego użytkownika listew przypodłogowych" jest wadliwe i prowadziło do spłyconej i nieuważnej oceny porównywanych produktów.

Zdaniem WSA "oceniając indywidualny charakter listew przypodłogowych, należało najpierw ustalić zakres swobody twórczej, biorąc pod uwagę naturę produktu i jego funkcje użytkowe, a następnie ustalić cechy "zorientowanego użytkownika" i poprzez jego pryzmat ocenić produkty i występujące między nimi różnice pamiętając że "zorientowany użytkownik" to taki, który wie, że są różne rodzaje listew i bada je dokładnie". W oparciu o powyższe, sąd wskazał, iż przeciwstawne wzory różnią się w wyglądzie jedynej widocznej na zewnątrz i "najważniejszej" części listwy, tj. elementu wzdłużnego.

Mając na względzie wskazane powyżej naruszenia, jakich dopuścił się Urząd Patentowy RP, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2007 roku (VI SA/Wa 1116/07) uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

 

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.